Maqolalar · Ipak

> Ipak shriftlari qanday yaratilgani haqida maqolalar.

[Oʻzbekcha](https://ipak.xronocode.com/maqolalar/index.md) · [English](https://ipak.xronocode.com/en/maqolalar/index.md) · [Русский](https://ipak.xronocode.com/ru/maqolalar/index.md) · [Español](https://ipak.xronocode.com/es/maqolalar/index.md) · [Português](https://ipak.xronocode.com/pt/maqolalar/index.md) · [中文](https://ipak.xronocode.com/zh/maqolalar/index.md)

Maqolalar

# Ipak qanday yaratilgani haqida maqolalar

Tarix, harflar shakli, ishchi shrift va tekshiruv. Maqolalar jarayon bosqichlari boʻyicha guruhlangan; har bir bosqichning qisqacha mazmuni — jarayon xaritasida.

## [Bosqich 1] · Koʻcha va yozuv

[

![](https://ipak.xronocode.com/images/p/four-scripts/06a-yanalif-poster-1933.jpg)

### Yuz yilda toʻrt yozuv

Bir asr ichida oʻzbek tili arab yozuvini lotinga, lotinni kirillga, kirillni yana lotinga almashtirdi, 2026-yilda esa lotin yozuvi yana bir marta oʻzgartirilmoqda.

][

![](https://ipak.xronocode.com/images/p/okina-law-unicode/okina-tutuq-davlat.png)

### ʻ belgisi: qonun nima deydi, Unicode nimani

Qonun ʻ belgisining alifboda borligini va nimaga kerakligini belgilaydi, lekin qanday koʻrinishini aytmaydi; «olti»ga oʻxshash shaklni Unicode maslahat beradi, uni esa yakunda shrift dizayneri tanlaydi.

][

![](https://ipak.xronocode.com/images/p/tashkent-street/04-samarkand-railway-station.jpg)

### Toshkent koʻchalarida nima osilgan

Biz 17 bino va yozuvni tahlil qildik — aeroportlar, vokzallar, vazirliklar, bozor, metro — va deyarli hamma joyda bir xil narsani koʻrdik: meʼmorchilik ustiga qoʻyilgan tasodifiy shrift.

][

![](https://ipak.xronocode.com/images/p/metro-lettering/02-kosmonavtlar-platform-close.jpg)

### Toshkent metrosi yozuvlari

Toshkentda yagona «metro shrifti» yoʻq: sovet stansiyalari uch xil uslubda yozilgan, 1991-yildan keyin ularga yana uchtasi qoʻshildi va birortasida ham oʻzbek harflari Ў, Қ, Ғ, Ҳ yoʻq.

]

## [Bosqich 2] · Shakl hunarmandlikdan

[

![](https://ipak.xronocode.com/images/p/bannai-ganch-kalam/01-bannai-gur-e-amir.jpg)

### Bannai, ganch, qalam: shakl qaydan keladi

Uchta qadimiy usul — gʻisht terish, suvoq oʻymakorligi va qamish qalam bilan yozish — va har biridan Ipakning aktsent shrifti qanday oʻsgani: terish toʻri, ustaning faska kesimi, qalam burchagi.

]

## [Bosqich 3] · Aktsent shriftlar

[

![](https://ipak.xronocode.com/images/p/from-code-to-font/four-fonts.png)

### Koddan shriftgacha

Ipakning aktsent shriftlari dasturlar bilan quriladi: ilashib terilgan gʻishtlar, ustaning faskasi va yorugʻlik, klinsimon seriflar, keng qalam izi. Har bir qoida qanday qilib harflarga aylanishi va harflardan shrift fayli qanday yigʻilishi.

]

## [Bosqich 4] · Ish shrifti

[

![](https://ipak.xronocode.com/images/p/open-base/mockup-davlat-uz.png)

### Nega noldan emas

Ish shrifti Ipak Davlat ochiq Overpass dan oʻsgan: asosni qanday tanlaganimiz va oʻzbek tili uchun nimani qoʻshishga toʻgʻri kelgani.

][

![](https://ipak.xronocode.com/images/p/mark-band/kern-before-after.png)

### Belgi polosasi: Oʻ va Gʻni qanday tekislash kerak

GʻALLA soʻzida nega teshik paydo boʻlgani va shriftni boʻshliqni faqat belgi turgan joyda oʻlchashga oʻrgatganimiz.

][

![](https://ipak.xronocode.com/images/p/typed-quotes/typed-vs-result.png)

### o' → oʻ: oʻzbekni biladigan almashtirish

Odamlar oʻzbekchani oddiy apostrof bilan teradi. Ipak Davlat toʻgʻri belgilarni oʻzi koʻrsatadi — va inglizcha King's ga tegmaydi.

][

![](https://ipak.xronocode.com/images/p/signs-at-distance/mockup-davlat-wayfinding.png)

### Yozuv uzoqdan

I va l, O va 0, oʻrta nuqta va strelkalar: taxtani zalning narigi chekasidan oʻqish mumkinmi-yoʻqmi, shuni hal qiladigan mayda narsalar.

]

## [Bosqich 5] · Tekshiruv

[

![](https://ipak.xronocode.com/images/p/eight-rounds/g-okina-gap.png)

### Shrift qanday tekshiriladi

Ish shrifti Ipak Davlat chiqarilishidan oldin nimasi va nimaga tekshiriladi: avtomatik tekshiruvlar, tekshirishning toʻrt yoʻnalishi, haqiqiy soʻzlarda almashtirish testi va koʻz bilan baholash oʻrniga oʻlchov.

]

## [Bosqich 6] · Kutubxona va alifbo almashinuvi

[

![](https://ipak.xronocode.com/images/p/alphabet-changes/davlat-only-changed-letters.png)

### Alifbo oʻzgaradi — yozuv joyida qoladi

Ipak ning har bir shriftida 1995-yilgi lotin yozuvi, 2026-yil qonunidagi Ö Ğ Ş Ç harflari va kirill allaqachon bor. Alifbo almashganda faqat oʻzgargan harflar qayta teriladi.

]

---
Sahifa: https://ipak.xronocode.com/maqolalar/ · SIL Open Font License 1.1 · avenex@xronocode.com